Tóm tắt Luận văn Phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ HỒNG THƢ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TƢ NGHĨA, TỈNH QUẢNG NGÃI TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mã số: 60.31.01.05 Đà Nẵng - 2019
2. Công trình được hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: TS. LÊ BẢO Phản biện 1: TS. NINH THỊ THU THỦY Phản biện 2: TS. VÕ VĂN LỢI Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kinh tế phát triển họp tại Trường Đại học Phạm Văn Đồng vào ngày 24 tháng 8 năm 2019 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phát triển nông nghiệp hiện vẫn được coi là vấn đề then chốt quyết định sự thành công của quá trình phát triển kinh tế - xã hội nói chung và công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nói riêng của nhiều quốc gia. Đặc biệt đối với Việt Nam, một nước có nền sản xuất nông nghiệp làm nền tảng thì phát triển nông nghiệp luôn luôn được Đảng và Nhà Nước hết sức chú trọng. Do đó, nông nghiệp là ngành có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Sản xuất nông nghiệp cung cấp các sản phẩm thiết yếu cho xã hội. Ở Việt Nam, nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản, chủ yếu với hơn 50% dân số sống bằng nghề nông và có nguồn thu nhập chủ yếu từ nông nghiệp do đó nông nghiệp phát triển sẽ là động lực lớn để nền kinh tế phát triển. Tƣ Nghĩa là huyện đồng bằng ven biển nằm ở vùng trung tâm tỉnh Quảng Ngãi, bao quanh thành phố Quảng Ngãi. Phía bắc giáp thành phố Quảng Ngãi và huyện Sơn Tịnh (qua sông Trà Khúc); phía nam giáp các huyện Mộ Đức, Nghĩa Hành, Minh Long; phía tây giáp huyện Sơn Hà; phía đông giáp biển Đông; có Quốc lộ 1A và đường sắt Thống Nhất chạy qua. Nền kinh tế của huyện chủ yếu dựa vào nông nghiệp, nên thu nhập chính của người nông dân là từ trồng trọt và chăn nuôi. Trong những năm qua, huyện luôn chú trọng tới công tác phát triển nông nghiệp và đã có những kết quả to lớn, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn, từng bước nâng cao dân trí, thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, tự phát. Chuyển dịch cơ cấu các ngành trong nông nghiệp còn chậm, việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và đưa giống mới vào sản
4. 2 xuất còn hạn chế, các điều kiện phát triển nông nghiệp còn yếu. Mặc dù huyện đã đầu tư chăn nuôi theo hướng thâm canh, số lượng gia súc, gia cầm tương đối ổn định, chất lượng được cải thiện, tỷ trọng ngành chăn nuôi trong cơ cấu nông nghiệp có tăng nhưng không đáng kể. Tuy nhiên, phát triển kinh tế nông nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng của huyện, thâm canh còn hạn chế. Chuyển đổi cơ cấu cấu cây trồng, vật nuôi chưa mạnh, tính chất sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp thiếu ổn định, giá trị trên một đơn vị diện tích còn thấp. Kinh tế vườn, kinh tế trang trại, chăn nuôi tuy có bước phát triển nhưng chưa đồng bộ. Công tác quy hoạch, bố trí vùng sản xuất chưa được chú trọng đúng mức, chưa tạo sự gắn kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Các loại hình dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn chưa phát triển. Kinh tế nông nghiệp chưa có sự phát triển đột phá để tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Do đó, để phát triển nông nghiệp đi đúng hướng, khai thác có hiệu quả tiềm năng và lợi thế thì hiện nay chưa được phát huy tốt. Sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập nên đời sống nông dân còn gặp nhiều khó khăn, cơ cấu sản xuất chưa hợp lý, giá trị sản xuất nông nghiệp còn thấp, các chính sách phát triển nông nghiệp triển khai trên địa bàn huyện còn nhiều hạnchế. Xuất phát từ các yêu cầu trên với mong muốn nghiên cứu đề xuất một số giải pháp góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện nhằm nâng cao đời sống của nhân dân, giải quyết việc làm cho địa phương. Vì vậy, để tiếp tục nâng cao vai trò và thúc đẩy phát triển nông nghiệp cần phải nghiên cứu các giải pháp có tính khoa học và thực tiễn cao nhằm đưa nông nghiệp huyện Tư Nghĩa phát triển là
5. 3 rất cần thiết. Từ những lý do nêu trên nên bản thân chọn đề tài: “Phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi” làm đề tài nghiên cứu luận văn Thạc sỹ để kịp thời đóng góp một phần những đòi hỏi của thực tế về phát triển nông nghiệp nông thôn trên địa bàn huyện Tư Nghĩa trong những năm tiếp theo. 2. Mục tiêu nghiên cứu 2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát Đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. 2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển nông nghiệp, vận dụng cụ thể vào điều kiện đặc thù của nông thôn huyện Tư Nghĩa. - Phân tích thực trạng phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa trong giai đoạn 2014 - 2018. - Đề xuất những giải pháp để phát triển nông nghiệp huyện Tư Nghĩa trong thời gian tới. 3. Câu hỏi giả thuyết nghiên cứu - Thực trạng phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi như thế nào? - Giải pháp nào nhằm phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi?
6. 4 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1. Đối tƣợng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. 4.2. Phạm vi nghiên cứu - Nội dung nghiên cứu: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu hai lĩnh vực chính trong nông nghiệp gồm trồng trọt và chăn nuôi. - Không gian: Trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. - Thời gian: Đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp trong giai đoạn 2014-2018 và đề xuất các giải pháp có giá trị trong thời gian đến. 5. Phƣơng pháp nghiên cứu 5.1. Phƣơng pháp thu thập thông tin, số liệu Luận văn thu thập thông tin, số liệu thứ cấp bao gồm: + Niên giám thống kê huyện Tư Nghĩa + Báo cáo tình hình kinh tế xã hội huyện Tư Nghĩa qua các năm. + Báo cáo tổng kết ngành nông nghiệp huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi qua các năm. + Các thông tin khác liên quan được thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật, báo chí, tạp chí ngành nông nghiệp. 5.2. Phƣơng pháp phân tích + Phương pháp thống kê mô tả: là thu thập tài liệu, phân tích, tổng hợp; so sánh các chỉ tiêu, dữ liệu ở các thời điểm, thời kỳ khác nhau. Thông qua việc xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê toán học trên excel, thấy được sự thay đổi và mức độ đạt được của các hiện tượng, chỉ tiêu cần phân tích trong phát triển nông nghiệp huyện
7. 5 Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Từ đó rút ra những vấn đề còn vướng mắc trong phát triển nông nghiệp huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi để đề xuất giải pháp. + Phương pháp chuyên gia: giúp thu thập, chọn lọc những thông tin, ý kiến trao đổi của các nhà quản lý có liên quan đến phát triển nông nghiệp huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi + Phương pháp kế thừa: tổng hợp và kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu của một số tác giả có công trình nghiên cứu liên quan đến phát triển nông nghiệp. + Phương pháp phân tích so sánh sẽ cho phép đánh giá tình hình PTNN của địa phương như thế nào trong thời gian trước đây. + Phương pháp phân tích tổng hợp và khái quát hóa được thực hiện để cho ra những đánh giá và kết luận chính xác làm cơ sở đề ra giải pháp hoàn thiện công tác trong thời gian tới. + Phương pháp phân tích so sánh sẽ cho phép đánh giá tình hình PTNN của địa phương như thế nào trong thời gian trước đây. + Phương pháp phân tích tổng hợp và khái quát hóa được thực hiện để cho ra những đánh giá và kết luận chính xác làm cơ sở đề ra giải pháp hoàn thiện công tác trong thời gian tới. + Các phương pháp khác Các phương pháp này được sử dụng trong việc phân tích, đánh giá và so sánh giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn địa phương để đề ra phương hướng giải quyết phát triển nông nghiệp huyện Tư Nghĩa. 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo, giúp các cơ quan nghiên cứu, các ban ngành liên quan đến nông nghiệp của huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi tham khảo để hoạch định
8. 6 chính sách và chỉ đạo thực tiễn trong việc khuyến khích phát triển nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, là cơ sở để xây dựng chiến lược pháttriển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới. Ngoài ra luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các học viên, sinh viên trong quá trình học tập và nghiên cứu những đề tài tương tự. 7. Sơ lƣợc tài liệu nghiên cứu chính sử dụng trong nghiên cứu 8. Sơ lƣợc tổng quan tài liệu Trong quá trình nghiên cứu làm luận văn, tác giả đã tham khảo nhiều tài liệu từ các giáo trình, bài giảng; sách, báo, tạp chí, các bài viết và các chính sách liên quan đến phát triển kinh tế nông nghiệp. 9. Kết cấu của luận văn - Chương 1: Một số vấn đề lý luận về phát triển nông nghiệp. - Chương 2: Thực trạng phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. - Chương 3: Giải pháp phát triển nông nghiệp trên địa bàn huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới.
9. 7 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP 1.1. KHÁI QUÁT VỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP 1.1.1. Một số khái niệm Phát triển nông nghiệp là một tổng thể các biện pháp nhằm tăng sản phẩm nông nghiệp để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trên cơ sở khai thác các nguồn lực trong nông nghiệp một cách hợp lý và từng bước nâng cao hiệu quả của sản xuất. 1.1.2. Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp 1.1.3. Ý nghĩa phát triển nông nghiệp - Cung cấp yếu tố đầu vào cho phát triển công nghiệp và khu vực đô thị; - Làm thị trường tiêu thụ của công nghiệp và dịch vụ; - Cung cấp lương thực thực phẩm cho nhu cầu xã hội; - Tham gia vào xuất khẩu; - Bảo vệ môi trường. 1.2. NỘI DUNG CỦA PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP 1.2.1. Phát triển số lƣợng các cơ sở sản xuất nông nghiệp 1.2.2. Chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp 1.2.3. Gia tăng các yếu tố nguồn lực 1.2.4. Các hình thức liên kết kinh tế trong nông nghiệp 1.2.5. Trình độ thâm canh trong nông nghiệp 1.2.6. Gia tăng kết quả sản xuất trong nông nghệp 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
10. 8 1.3.1. Điều kiện tự nhiên 1.3.2. Điều kiện kinh tế 1.3.3. Điều kiện xã hội CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TƢ NGHĨA 2.1.1. Điều kiện tự nhiên 2.1.2. Điều kiện kinh tế a. Tăng trưởng kinh tế Ngành nông - lâm - ngư nghiệp: GTSX của ngành năm 2018 là 1.811.694,1 triệu đồng giảm 2,41 lần so với năm 2014 là 4.364.756 đồng và giảm 2.553.061,90 triệu đồng. Ngành công nghiệp xây dựng: GTSX năm 2018 là 1.483.736 triệu đồng tăng 1,62 lần so với năm 2014 917.269 triệu đồng và đạt 566.467 triệu đồng. Ngành thương mại dịch vụ: GTSX năm 2018 là 3.741.989 triệu đồng tăng 1,36 lần so với năm 2014 là 2.739.406 triệu đồng và đạt 1.002.583 triệu đồng. Bảng 2.2. GTSX huyện Tƣ Nghĩa giai đoạn 2014-2018 ĐVT: Triệu đồng Năm 2014 2015 2016 2017 2018 Chỉ tiêu Tổng 8.021.431 5.212.675 5.858.612 6.413.772,7 7.037.419,1 Nông, lâm, ngư 4.364.756 1.709.703 1.859.074 2.034.767,7 1.811.694,1 nghiệp