Tóm tắt Luận văn Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Bắc Đăk Lăk

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Bắc Đăk Lăk

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ THỊ THANH THUỶ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH BẮC ĐĂK LĂK TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Mã số: 60.34.02.01 Đà Nẵng - 2019
2. Công trình được hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: PGS.TS. Võ Thị Thúy Anh Phản biện 1: PGS.TS. Nguyễn Hòa Nhân Phản biện 2: TS. Nguyễn Hữu Dũng Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 8 năm 2019 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế nước ta hiện nay, nền kinh tế sản xuất nông nghiệp chiếm vị trí vô cùng quan trọng, với xu thế công nghiêp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn nhằm xoá đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất và đổi mới trang thiết bị cũng như tham gia vào các quan hệ kinh tế khác, thì cá nhân SXNN đều cần đến nguồn vốn lớn và tín dụng Ngân hàng chính là một trong những nguồn chính cung cấp vốn đáp ứng nhu cầu đó. Do nhu cầu vay vốn của cá nhân SXNN ngày càng lớn, đi kèm đó hoạt động kinh doanh ngân hàng trong lĩnh vực cho vay cá nhân SXNN sẽ có nhiều rủi ro. Bởi vậy mở rộng tín dụng phải đi kèm với việc nâng cao chất lượng tín dụng của Ngân hàng. Là một trong những chi nhánh đi đầu trong công tác bán lẻ của hệ thống Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Viêt Nam – chi nhánh Bắc Đăk Lăk nằm trên địa bàn phát triển mạnh của tỉnh Đăk Lăk, có tốc độ tăng trưởng cao, các cơ quan, doanh nghiệp liên tiếp được thành lập, dân cư tập trung ngày một đông, các nhu cầu về đời sống không ngừng gia tăng. Bên cạnh đó quỹ đất nông nghiệp trên địa bàn rất lớn, nhiều cây nông sản mang lại hiệu quả cao như bơ, sầu riêng, tiêu, cà phê đã kích thích người nông dân đẩy mạnh đầu tư nên nhu cầu về vốn rất lớn. Theo báo cáo tổng kết năm 2018 của Ngân Hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk, Dư nợ tại chi nhánh là 3.646 tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp là 1.745 tỷ đồng, chiếm thị phần 37%. Nợ xấu của cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp là 10,47 tỷ đồng chiếm 0,6% trong tổng dư nợ cho vay cá nhân SXNN. Con số
4. 2 này vẫn còn cao. Đâu là nguyên nhân? Làm thế nào để hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp giúp chi nhánh tăng trưởng tín dụng một cách an toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay, góp phần duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh của chi nhánh. Đây là vấn đề đang được chi nhánh đặc biệt quan tâm. Nhận thức được vấn đề trên, với mong muốn góp phần kiểm soát rủi ro tín dụng (RRTD) trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi Nhánh Bắc Đăk Lăk nên tôi chọn đề tài “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi Nhánh Bắc Đăk Lăk” làm đề tài nghiên cứu. 2. Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về kiểm soát RRTD trong cho vay cá nhân SXNN của ngân hàng thương mại - Phân tích thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk. - Đề xuất giải pháp nhằm kiểm soát RRTD trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk. 3. Phƣơng pháp nghiên cứu a. Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu từ hai nguồn chính. - Nguồn dữ liệu sơ cấp : Khảo sát điều tra phỏng vấn nhân viên trong ngân hàng. Phỏng vấn chuyên gia (NHNN, quản trị NHTM khác )
5. 3 - Nguồn dữ liệu thứ cấp : + Dữ liệu bên trong ngân hàng : dựa vào các báo cáo, các nguồn dữ liệu thứ cấp, các văn bản, công văn, Quyết định đã ban hành, sửa đổi. + Dữ liệu bên ngoài ngân hàng: Thông qua các văn bản pháp lý, các Quyết định của Ngân hàng Nhà nước. b. Phương pháp xử lý dữ liệu: - Phân tích và tổng hợp lý thuyết: - Phương pháp mô tả, so sánh và đối chiếu. 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là thực tiễn hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk. - Phạm vi nghiên cứu: + Về nội dung: Tập trung vào kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk + Phạm vi về không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Bắc Đắk Lắk. Địa chỉ: 170 Hùng Vương, Thị xã Buôn Hồ, Tỉnh Đắk Lắk + Phạm vi về thời gian: Thời gian nghiên cứu đề tài trong 3 năm từ 2016 đến hết năm 2018 5. Kết cấu luận văn Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp của NHTM Chƣơng 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát
6. 4 triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Đăk Lăk. 6. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong những năm gần đây, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân sản xuất nông nghiệp của các NHTM đang mang lại nguồn thu nhập ổn định, chiếm tỷ trọng cao trong các hoạt động cho vay của ngân hàng. Chính vì vậy, đề tài này luôn thu hút quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Với mong muốn bài nghiên cứu hoàn thiện hơn, tôi đã tiến hành thu thập các luận văn có đề tài tương tự đã được công nhận, các bài báo nghiên cứu trên các tạp chí khoa học Luận văn của tác giả Nguyễn Tuấn Anh (2018), “ Hoàn thiện hoạt động cho vay khách hàng cá nhân kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Bắc Đắk Lắk”. Luận văn của tác giả Nguyễn Thị Như Phương (2018), “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro rín dụng trong cho vay cá nhân sản xuất - kinh doanh nông nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh tỉnh phú yên”. Luận văn của tác giả Nguyễn Thị Nhật Minh (2018), “Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – chi nhánh Đắk Lắk”. Luận văn của tác giả Đặng Thành Long (2016), “Phân tích tình hình cho vay sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum”. Luận văn của tác giả Phạm Bá Hoà (2016), “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất nông nghiệp tại NHTMCP Sài
7. 5 gòn – CN Đăk Lăk”. Luận văn của tác giả Hoàng Văn Thái (2015), “Kiểm sót rủi ro tín dụng trong cho vay hộ sản xuất nông nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Krông Năng”. Bài viết của tác giả PGS.TS Tô Ngọc Hưng và PGS.TS Nguyễn Đức Trung “Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả tín dụng đối với hộ gia đình nông thôn: từ lý thuyết đến thực tiễn tại Việt Nam” trong Tạp chí ngân hàng số 21 – 2017. Bài viết của tác PGS.TS Lê Thị Tuấn Nghĩa – Ths Phạm Đức Anh “Đánh giá khả năng tiếp cận tiếp cận tín dụng của cá hộ gia đình nông thôn và một số khuyến nghị”, Tạp chí ngân hàng, số 1 và 2 năm 2017.
8. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NHTM 1.1.1. Khái niệm nông nghiệp Nông nghiệp là phân ngành trong hệ thống ngành kinh tế quốc dân, bao gồm các lĩnh vực nông, lâm, diêm nghiệp và thuỷ sản. 1.1.2. Khái niệm sản xuất nông nghiệp Sản xuất nông nghiệp là việc chúng ta có vốn ban đầu là đất, là nước, là giống cây trồng, vật nuôi ta sẽ tự sản xuất nông sản trên chính những gì mình có. 1.1.3. Cá nhân sản xuất nông nghiệp Cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp là cá nhân có thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất được nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp, nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp. 1.1.4. Cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp Cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp của NHTM là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay là NHTM giao hoặc cam kết giao cho cá nhân sản xuất nông nghiệp một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
9. 7 1.2. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NHTM 1.2.1. Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN Rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN: là khả năng xảy ra những mất mát thiệt hại và tổn thất về tài chính mà ngân hàng gánh chịu do khách hàng cá nhân SXNN không thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết trong hợp đồng tín dụng, với biểu hiện cụ thể là khách hàng trễ hạn trả nợ, trả nợ không đầy đủ hoặc không trả nợ đúng hạn khi đến hạn các khoản gốc và lãi. 1.2.2. Đặc điểm của rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN Rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN có những đặc điểm cơ bản sau: - Rủi ro tín dụng mang tính gián tiệp - Rủi ro tín dụng mang tính tất yếu - Rủi ro tín dụng rất khó giám sát 1.2.3. Nguyên nhân và tác hại của RRTD trong cho vay cá nhân sản xuất nông nghiệp a. Nguyên nhân RRTD trong cho vay cá nhân SXNN Nguyên nhân rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN được chia làm ba nhóm nguyên nhân chính: - Nhóm nguyên nhân chủ quan từ phía khách hàng - Nhóm nguyên nhân chủ quan từ phía ngân hàng - Các nguyên nhân khách quan b. Tác hại RRTD trong cho vay cá nhân SXNN - Đối với ngân hàng bị rủi ro: + Giảm thu nhập, tăng chi phí, giảm lợi nhuận
10. 8 + Giảm khả năng thanh khoản + Giảm uy tín, có thể phá sản - Đối với hệ thống ngân hàng và nền kinh tế: chức năng của ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính, chuyên đi huy động vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để cho các tổ chức và cá nhân có nhu cầu vay lại 1.3. QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NHTM 1.3.1. Khái niệm quản trị RRTD trong cho vay cá nhân SXNN của NHTM Quản trị RRTD trong cho vay cá nhân SXNN là quá trình ngân hàng tiếp cận RRTD trong cho cá nhân SXNN một cách khoa học, toàn diện qua việc nhận dạng, đo lường, kiểm soát và tài trợ RRTD bằng nhiều công cụ, phương pháp nhằm hạn chế thiệt hại tổn thất do RRTD gây ra. 1.3.2. Nội dung quản trị RRTD trong cho vay cá nhân SXNN cuả NHTM Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN bao gồm các nội dung sau: - Nhận diện RRTD - Đánh giá RRTD - Kiểm soát RRTD - Tài trợ RRTD 1.4. KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CÁ NHÂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA NHTM 1.4.1. Khái niệm kiểm soát RRTD trong cho vay cá nhân SXNN Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân SXNN: là