Tóm tắt Luận văn Kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ THỊ HỒNG VIÊN KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN SƠN HÀ, TỈNH QUẢNG NGÃI TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN Mã số: 8.34.03.01 Đà Nẵng - 2019
2. Công trình được hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: PGS.TS. HOÀNG TÙNG Phản biện 1: TS. ĐOÀN THỊ NGỌC TRAI Phản biện 2: PGS.TS. NGUYỄN THỊ HỒNG NGA Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 8 năm 2019 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong hơn 30 năm thực hiện “Đổi mới” để phát triển đất nước, công tác an sinh xã hội luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâm nhằm góp phần phát triển con người, thúc đẩy công bằng và tiến bộ xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người dân. Các chính sách BHXH ra đời đã thực thực hiện tốt chức năng an sinh xã hội bằng cách đảm bảo, thay thế, bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi bị giảm thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật, nhằm bảo đảm an toàn đời sống cho người lao động và gia đình họ, đồng thời góp phần bảo đảm an toàn xã hội, thúc đẩy sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ tổ quốc. BHXH huyện Sơn Hà là cơ quan BHXH cấp huyện trực thuộc BHXH tỉnh Quảng Ngãi thực hiện chức năng giúp Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh trong việc tổ chức thực hiện các chính sách, chế độ BHXH và quản lý tài chính BHXH trên địa bàn huyện Sơn Hà. Chức năng thực hiện các chế độ chính sách BHXH bao gồm: quản lý thu BHXH, BHYT, BHTN; quản lý chi trả các chế độ hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, trợ cấp BHXH một lần, chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, chi khám chữa bệnh BHYT. Tuy nhiên qua thực tế thực hiện trong thời gian qua công tác kiểm soát chi BHXH tại cơ quan BHXH huyện Sơn Hà đã thực hiện
4. 2 nhưng vẫn còn hạn chế, đôi lúc còn để xảy ra gian lận, sai sót trong quá trình thực hiện chi trả các chế độ BHXH. Việc gian lận, trục lợi trong lĩnh vực BHXH có tính chất tương đối phổ biến, không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền và lợi ích chính đáng của người lao động, người tham gia mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sự ổn định và phát triển của chính sách an sinh xã hội (ASXH). Với mong muốn tiếp tiến tới hoàn thiện, phát triển và ổn định theo đúng hướng của Ngành BHXH đồng thời góp phần đảm bảo sự bền vững của hệ thống ASXH đất nước nói chung và tại huyện Sơn Hà nói riêng nên tôi chọn đề tài “Kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi” để thực hiện luận văn thạc sỹ. 2. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu, đánh giá, phân tích thực trạng trong công tác kiểm soát chi BHXH trên địa bàn huyện Sơn Hà. - Đề xuất một số phương hướng và giải pháp góp phần hoàn thiện hơn công tác kiểm soát chi BHXH trên địa bàn huyện Sơn Hà. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu hệ thống kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi. Phạm vi nghiên cứu: - Về nội dung: Phạm vi nghiên cứu của luận văn là thực trạng công tác kiểm soát chi BHXH tại cơ quan BHXH huyện Sơn
5. 3 Hà. - Về không gian: Thực trạng kiểm soát chi BHXH trên địa bàn huyện Sơn Hà do cơ quan BHXH huyện Sơn Hà trực tiếp quản lý. - Về thời gian: trong giai đoạn từ 2016 đến tháng 04/2019. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp, so sánh, đối chiếu trong thực tế công tác kiểm soát chi được thực hiện tại cơ quan BHXH huyện Sơn Hà với lý luận về KSNB, kiểm soát chi BHXH của ngành BHXH. Phương pháp nghiên cứu tổng quan tài liệu: nghiên cứu tổng hợp các vấn đề cơ bản cơ sở lý luận chung về KSNB theo báo cáo COSO phiên bản cập nhật năm 2013 và các chuẩn mực KSNB của INTOSAI, lý luận về kiểm soát chi BHXH từ các văn bản có liên quan: Luật BHXH, quyết định về quy trình quản lý chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, tài liệu hội thảo và các tạp chí có liên quan về cơ sở lý luận về công tác kiểm soát chi BHXH. Phương pháp thu thập tổng hợp thông tin và suy luận. 5. Bố cục của đề tài Kết cấu của luận văn gồm có ba chương: Chương 1: Lý luận chung về kiểm soát nội bộ trong tổ chức sự nghiệp công và tổng quan kiểm soát chi BHXH. Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Sơn Hà.
6. 4 Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Sơn Hà. 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Đến thời điểm hiện tại đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu về BHXH ở nhiều khía cạnh khác nhau. Liên quan đến công tác kiểm soát chi BHXH đã có một vài đề tài nghiên cứu: Luận văn “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng” của tác giả Đoàn Thị Lệ Hoa (2012). Luận văn đi từ các lý luận về kiểm soát chi BHXH, quy trình kiểm soát, nhằm tìm ra những tồn tại trong công tác kiểm soát chi của BHXH TP Đà Nẵng từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi BHXH, công tác kiểm tra đánh giá thực hiện so với dự toán, trong công tác kiểm soát chi chú trọng nâng cao chất lượng hệ thống thông tin kế toán nhằm đảm bảo vừa đáp ứng tính kịp thời, hướng đến giảm nguy cơ gây thất thoát quỹ BHXH tại BHXH TP Đà Nẵng. Luận văn “Hoàn thiện kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại tỉnh Phú Yên” của Nguyễn Thị Hoàng Oanh (2012). Luận văn nghiên cứu, phân tích thực trạng kiểm soát chi tại BHXH tỉnh Phú Yên để từ đó đưa ra các đánh giá về những mặt còn hạn chế, đề xuất các giải pháp khắc phục: sự nhận thức và quan điểm quản lý của lãnh đạo, liên thông công nghệ thông tin nội bộ ngành trên toàn quốc; phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các đơn vị, cơ quan ban ngành, cơ quan phối hợp có liên quan trong quá trình thực hiện các chức năng
7. 5 chuyên môn của ngành, đồng thời cần phải có sự hỗ trợ kịp thời từ cấp trên là BHXH Việt Nam, yêu cầu về các văn bản chỉ đạo về lĩnh vực chuyên môn cần phải rõ ràng, chặt chẽ và dễ hiểu sẽ góp phần hiệu quả cho việc kiểm soát chi BHXH. Luận văn “Kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Nam” của tác giả Trần Thị Thu Hà (2014). Điểm nổi bật của luận văn đã nêu bật ra những rủi ro mà BHXH tỉnh Quảng Nam đang gặp phải như: Năng lực, khả năng chuyên môn của cán bộ, nhân viên tại BHXH địa phương, hay chưa thiết lập được hệ thống kiểm soát đại lý chi trả BHXH, đối tượng cố tình làm sai thông tin, giả mạo giấy tờ để hưởng trợ cấp BHXH, hệ thống thủ tục rườm rà, công tác kiểm tra chưa thực hiện một cách thường xuyên. Từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện góp phần đảm bảo công tác kiểm soát, quả lý chi BHXH được hiệu quả, an toàn và chặc chẽ hơn. Luận văn “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Tiêu Thị Thu Hiền (2014). Đề tài đã dựa trên cơ sở lý luận của kiểm soát nội bộ theo báo cáo COSO 1992, chuẩn mực KSNB của INTOSAI 1992 để khẳng định KSNB không những cần thiết đối với doanh nghiệp mà còn cơ quan hành chính sự nghiệp. KSNB được áp dụng vào các hoạt động kiểm soát rủi ro đảm bảo quá trình thực hiện mục tiêu hoạt động của BHXH. Tuy nhiên qua thực tế KSNB tại đơn vị còn nhiều hạn chế, các rủi ro có chiều hướng gia tăng trong các hoạt động thu chi BHXH, từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện hệ
8. 6 thống kiểm soát nội bộ hoạt động tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh; trong đó hoạt động được chú trọng nhất là quản lý thu - quản lý chi - quản lý quỹ Bảo hiểm xã hội. Luận văn: “Hoàn thiện hệ thống Kiểm soát nội bộ các khoản chi tại Bảo hiểm xã hội Đồng Nai” của Bùi Thị Ngọc Cẩm (2014). Trên các cơ sở lý thuyết về KSNB hiện đại luận văn tập trung nghiên cứu việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ trong hoạt động chi BHXH, BHYT, BHTN là một vấn đề đặt ra cho ngành BHXH nhằm tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ nguồn chi các quỹ BHXH, BHYT, BHTN. Tác giả đã tiến hành khảo sát đối với cấp quản lý và chuyên viên làm việc tại cơ quan BHXH tỉnh Đồng Nai nhằm nhận diện mức độ quan trọng và rủi ro mà cơ quan BHXH đang phải đối mặt. Đồng thời, dựa vào kết quả phân tích thực trạng tác giả đã đề xuất một số giải pháp trên cơ sở hoàn thiện hệ thống KSNB các khoản chi BHXH góp phần phòng ngừa, phát hiện các sai phạm, giảm thiểu tổn thất, nâng cao hiệu quả kiểm soát trong quản lý tài chính. Luận văn: “Hệ thống kiểm soát nội bộ Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh thực trạng và giải pháp” của tác giả Huỳnh Thị Bích Ngọc (2014). Luận văn dựa trên những lý thuyết hiện đại về kiểm soát nội bộ để nâng cao năng lực quản lý, phòng tránh rủi ro tại Bảo hiểm xã hội là một yêu cầu cấp thiết, đỏi hỏi cần xây dựng hoàn thiện kiểm soát nội bộ là một trong những yêu cầu quan trọng nhất nhằm giúp ngăn ngừa, phát hiện các sai phạm và yếu
9. 7 kém, giảm thiểu tổn thất, nâng cao hiệu quả nhằm giúp tổ chức đạt được các mục tiêu đã đề ra. Luận văn cũng đề xuất các giải pháp chung cho ngành BHXH Việt Nam, giúp cho ngành BHXH nâng cao được trình độ quản lý, báo cáo tài chính minh bạch và điều cần thiết là các luật, quy định về tài chính, chế độ chính sách được tuân thủ đúng. Sử dụng an toàn và bảo đảm cân đối nguồn quỹ bảo hiểm xã hội trong dài hạn. Xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Song song đó luận văn cũng đưa ra những kiến nghị cụ thể hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Bảo hiểm xã hội TP.HCM. Luận văn “Kiểm soát chi trả Bảo hiểm xã hội cho người lao động tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Điện Biên” của tác giả Thiệu Quang Liêm (2017). Xuất phát từ những lý luận cơ bản về kiểm soát chi trả BHXH cho người lao động tại cơ quan bảo hiểm xã hội và các đơn vị sử dụng lao động để qua đó nhận diện và phân tích thực trạng về kiểm soát chi trả BHXH cho người lao động tại cơ quan BHXH và các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn tỉnh Điện Biên giai đoạn 2014 đến 2016, tiến hành đánh giá kết quả thực hiện kiểm soát, đưa ra những điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân, các nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát. Từ đó đưa ra những phương hướng phát triển của BHXH tỉnh Điện Biên đến năm 2020, đồng thời đưa ra phương hướng hoàn thiện kiểm soát chi trả BHXH cho người lao động tại cơ quan BHXH tỉnh Điện Biên, đồng thời đưa ra các giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi trả BHXH cho người lao động tại cơ quan BHXH
10. 8 tỉnh Điện Biên từ việc hoàn thiện mục tiêu, bộ máy, hình thức, công cụ và quy trình của kiểm soát. Luận văn “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hội An” của tác giả Trần Nguyên Phúc (2018). Dựa trên cơ sở những quy định trong Luật BHXH hiện hành, kết hợp với khảo sát thực tiễn luận văn tập trung nghiên cứu sâu về cơ cấu tổ chức bộ máy, phân tích từng quy trình chi BHXH từ đó nhận diện các rủi ro có thể xảy ra tại đơn vị từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp nhằm nhằm hoàn thiện kiểm soát chi BHXH thành phố Hội An. Căn cứ trên những tài liệu nghiên cứu của các tác giả đã trình bày ở trên có thể nhận thấy rằng về cơ bản các đề tài kiểm soát chi BHXH đi theo một hướng chung là xuất phát từ các lý luận về kiểm soát nội bộ, thủ tục kiểm soát chi được thực hiện trong ngành BHXH và dựa trên các cở sở lý luận này liên hệ với thực trạng kiểm soát của từng đơn vị cụ thể để phân tích, đánh giá, nhận diện rủi ro từ đó đưa ra những phương hướng, giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế trong công tác kiểm soát chi BHXH tại từng đơn vị cụ thể. Tuy nhiên, hiện nay với sự phát triển và thay đổi không ngừng nhất là sự thay đổi điều chỉnh của các chính sách đi đôi với sự thay đổi của các thủ tục kiểm soát quản lý phù hợp hơn đồng thời đáp ứng mục tiêu chung của ngành đặt ra là cải cách đơn giản hóa các thủ tục hành chính, ứng dụng mạnh mẽ CNTT vào giải quyết các vấn đề kiểm soát chi BHXH. Đây là khoảng trống mà luận văn hướng đến nghiên cứu để hoàn thiện thủ tục kiểm soát chi BHXH trong tình hình mới, đặc