Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Ban Mê, tỉnh Đắk Lắk

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Ban Mê, tỉnh Đắk Lắk

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ MAI CÔNG NGHĨA HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH BAN MÊ, TỈNH ĐẮK LẮK TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Mã số: 60.34.02.01 Đà Nẵng - 2017
2. Công trình được hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: TS. HỒ HỮU TIẾN Phản biện 1: PGS. TS. Võ Thị Thúy Anh Phản biện 2: PGS. TS. Lê Huy Trọng Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại học Tây Nguyên vào ngày 13 tháng 8 năm 2017 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài a. Về mặt học thuật Đề tài nghiên cứu hoạt động kiểm soát RRTD trong cho vay HKD của NHTM, được tiếp cận dưới giác độ quản trị RRTD trong cho vay. Nhưng theo tôi được biết vẫn chưa có nền tảng lý luận hoàn chỉnh về quản trị RRTD nói chung và kiểm soát RRTD nói riêng trong cho vay HKD của NHTM. Đề tài trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu trước đây, cố gắng hệ thống hóa lý luận về hoạt động kiểm soát RRTD trong cho vay HKD của NHTM. b. Về thực tiễn Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ban Mê, hoạt động cho vay hộ kinh doanh chiếm tỷ trọng hơn 80% tổng dư nợ, nợ xấu có xu hướng gia tăng mà chủ yếu phát sinh từ cho vay hộ kinh doanh. Với áp lực tăng trưởng về quy mô (cả tín dụng lẫn huy động vốn), ban lãnh đạo chi nhánh cũng đã nhận thức được vấn đề kiểm soát rủi ro tín dụng. Tuy nhiên xét trong phạm vi chi nhánh hiện tại cũng chỉ mới xử lý sự vụ, khi phát sinh các khoản nợ có vấn đề mới tiến hành xử lý. Chưa thực sự có được sự hoạch định từ ban đầu trong việc lường đón và xử lý các vấn đề về rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh. Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề, nhằm hạn chế tối đa rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh, nên tôi đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ban Mê” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng.
4. 2 2. Mục tiêu nghiên cứu a. Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu tình hình kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại Ngân hàng TMCP Đầu tư Và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Ban Mê. Từ đó đưa ra các khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại BIDV Ban Mê. b. Nhiệm vụ nghiên cứu Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD của Ngân hàng Thương mai. Phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát rủi ro cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ban Mê. Đề xuất các khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại BIDV Ban Mê trong thời gian tới. c. Câu hỏi nghiên cứu Từ những mục tiêu nghiên cứu nhằm trả lời các câu hỏi: - Rủi ro tín dụng trong cho vay HKD có những đặc điểm gì? - Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD của Ngân hàng thương mại bao gồm những vấn đề gì? Các tiêu chí nào phản ánh kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD của Ngân hàng Thương mại? - Thời gian qua BIDV Ban Mê đã kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD như thế nào? Đạt được những kết quả và hạn chế gì? Nguyên nhân? - Để hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD, BIDV Ban Mê và các chủ thể liên quan cần phải làm gì?
5. 3 3. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu a. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là lý luận về hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD của NHTM và thực tiễn hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ban Mê. b. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung nghiên cứu: + Nghiên cứu những lý luận cơ bản kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của Ngân hàng Thương mại – Một nội dung trong công tác quản trị rủi ro tín dụng. + Đánh giá và phân tích thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi Nhánh Ban Mê. Những kết quả đạt được, tồn tại và nguyên nhân trong giai đoạn 2014 – 2016. Đề xuất khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD của BIDV Ban Mê - Về không gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại BIDV Ban Mê. - Về thời gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại BIDV Ban Mê từ năm 2014 đến năm 2016. 4. Cách tiếp cận, phƣơng pháp nghiên cứu a. Cách tiếp cận Đề tài sử dụng số liệu, tài liệu có sẵn tại chi nhánh để phân tích hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay đối với hộ kinh doanh Đánh giá những thành công đạt được, tồn tại và
6. 4 nguyên nhân. Từ đó đề xuất khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ban Mê. b. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các mục tiêu nói trên, luận văn đã phối hợp sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp tổng hợp, hệ thống hóa: nghiên cứu các giáo trình, các bài luận văn nghiên cứu khóa trước, thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp như các báo cáo tại BIDV Ban Mê, Ngân hàng nhà nước tỉnh Đăk Lăk , từ đó sắp xếp hệ thống hóa nền lý luận làm cơ sở triển khai nghiên cứu thực trạng và đề xuất khuyến nghị - Phương pháp chuyên gia: phỏng vấn các cán bộ quản lý tại BIDV Ban Mê lấy ý kiến, nhận định về những vấn đề thực trạng liên quan. - Phương pháp phân tích dữ liệu: từ các dữ liệu đã được thu thập và tổng hợp tiến hành so sánh theo thời gian, không gian, tính toán mức tăng giảm, tốc độ tăng trưởng. - Phương pháp lịch sử: để đánh giá tình hình trong bối cảnh thời gian đó. 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu a. Ý nghĩa khoa học Đề tài góp phần hệ thống hóa lý luận cơ bản về kiểm soát RRTD trong cho vay HKD của NHTM dưới giác độ quản trị rủi ro. b. Ý nghĩa thực tiễn Trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh hiện nay của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ban Mê đề xuất khuyến nghị góp phần hoàn thiện hoạt động này tại chi nhánh.
7. 5 6. Bố cục của luận văn Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của Ngân hàng Thương mại. Chương 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ban Mê. Chương 3: Khuyến nghị hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Ban Mê. 7. Tổng quan tình hình nghiên cứu a. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Tác giả đã tham khảo một số luận văn có liên quan đến đề tài nghiên cứu đã được bảo vệ tại Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Đà Nẵng, đồng thời nghiên cứu các bài báo khoa học có liên quan trong giai đoạn từ năm 2014 – 2016. b. Khoảng trống nghiên cứu Từ việc nghiên cứu các đề tài và bài báo trên tôi thấy rằng công tác kiểm soát rủi ro tín dụng tại các ngân hàng đều có những đặc thù riêng, nhất là đối với các đối tượng khách hàng khác nhau trong đó có khách hàng là hộ kinh doanh. Qua các bài báo, đề tài này tôi đã tham khảo được các nội dung để kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh, phòng ngừa RRTD trong cho vay và các biện pháp xử lý RRTD trong cho vay. Đồng thời tham khảo các nhân tố tác động đến rủi ro tín dụng trong cho vay để đưa vào đề tài, các nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng trong vay hộ kinh doanh. Từ đó đưa ra các khuyến nghị hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh tại chi nhánh.
8. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1. CHO VAY VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của hộ kinh doanh a. Khái niệm hộ kinh doanh b. Đặc điểm hộ kinh doanh 1.1.2. Cho vay hộ kinh doanh a. Khái niệm cho vay hộ kinh doanh b. Đặc điểm cho vay hộ kinh doanh 1.1.3. Rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh a. Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh b. Đặc điểm rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh c. Nguyên nhân phát sinh RRTD trong cho vay HKD d. Hậu quả của rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh e. Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của ngân hàng thương mại 1.2. KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH CỦA NHTM 1.2.1. Khái niệm kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay HKD là quá trình ngân hàng vận dụng các biện pháp, kỹ thuật, công cụ, chiến lược và các chương trình hoạt động để ngăn ngừa, né tránh, phân tán, giảm thiểu, trung hoà, chuyển giao nhằm kiểm soát tần suất xảy ra và mức độ thiệt hại tổn thất do rủi ro tín dụng gây ra trong cho vay HKD.
9. 7 Kiểm soát RRTD là khâu trọng tâm trong công tác quản trị rủi ro tín dụng, đây là hoạt động thực hiện trước khi RRTD xảy ra nhằm giảm khả năng phát sinh rủi ro, giảm thiểu tổn thất có thể xảy ra đối với Ngân hàng. 1.2.2. Mục tiêu của kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh nhằm các mục tiêu sau: - Ngân hàng Thương mại kiểm soát được tần suất và mức độ thiệt hại rủi ro tín dụng ngân hàng trong giới hạn đề ra. - Đảm bảo được hoạt động kinh doanh của ngân hàng an toàn, hiệu quả phát triển bền vững trong điều kiện thị trường nhiều biến động, nguy cơ rủi ro tín dụng ngày một gia tăng. - Thực hiện đúng các chính sách, các quy định của Nhà nước và của pháp luật hiện hành. 1.2.3. Nội dung kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại a. Né tránh rủi ro tín dụng b. Ngăn ngừa rủi ro tín dụng c. Giảm thiểu rủi ro tín dụng d. Chuyển giao rủi ro tín dụng e. Phân tán rủi ro tín dụng 1.2.4. Các tiêu chí phản ánh kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay hộ kinh doanh của NHTM Mục tiêu cuối cùng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại là hiệu quả kinh doanh từ việc lấy tiền của khách hàng gửi và đem cho khách hàng khách vay với mục đích là kiếm lời. Do đó, ngân hàng phải kiểm soát được RRTD đối với hoạt động cho vay
10. 8 là hạn chế thiệt hại và tổn thất do rủi ro tín dụng gây ra bằng cách duy trì RRTD trong phạm vi giới hạn có thể chấp nhận được. Vì vậy, để đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh và kết quả kiểm soát rủi ro, ngân hàng thường sử dụng các chỉ tiêu sau: a. Cơ cấu dư nợ cho vay HKD theo mức độ RRTD b. Tỷ lệ nợ xấu c. Tỷ lệ nợ xấu phát sinh tăng trong kỳ d. Tỷ lệ nợ xấu giảm trong kỳ do xử lý. e. Tỷ lệ trích lập dự phòng XLRR f. Tỷ lệ xóa nợ ròng 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY HỘ KINH DOANH 1.3.1. Nhóm nhân tố bên trong ngân hàng - Chiến lược kinh doanh và chính sách cho vay HKD của ngân hàng - Quy mô cho vay HKD của ngân hàng - Năng lực quản trị điều hành của lãnh đạo ngân hàng - Công nghệ quản lý hoạt động cho vay nói chung và cho vay HKD nói riêng của ngân hàng - Năng lực, trình độ, đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp của nhân viên ngân hàng 1.3.2. Nhóm nhân tố bên ngoài ngân hàng - Môi trường kinh tế - xã hội: Môi trường kinh tế phát triển ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trong công tác kiểm soát rủi ro tín dụng. Tuy nhiên có thể thấy, sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương mại dẫn đến hạ thấp tiêu chuẩn tín dụng sẽ tác động đến tính tuân thủ và khách quan của công tác kiểm soát rủi ro tín dụng. Trong giai đoạn kinh tế hưng thịnh, tăng trưởng ổn