Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện công tác lập dự toán chi ngân sách huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện công tác lập dự toán chi ngân sách huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ ĐẠI THẮNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN CHI NGÂN SÁCH HUYỆN TƢ NGHĨA, TỈNH QUẢNG NGÃI TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN Mã số: 8.34.03.01 Đà Nẵng - 2019
2. Công trình đƣợc hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: PGS.TS. Đoàn Ngọc Phi Anh Phản biện 1: PGS.TS. TRẦN ĐÌNH KHÔI NGUYÊN Phản biện 2: PGS.TS. NGUYỄN PHÚ GIANG Luận văn đƣợc bảo vệ trƣớc Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 8 năm 2019 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thƣ viện trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tƣ Nghĩa là một huyện đồng bằng của tỉnh Quảng Ngãi, cửa ngõ phía Nam của thành phố Quảng Ngãi - Trung tâm kinh tế, chính trị của tỉnh. Cùng với nhiều chƣơng trình, dự án đầu tƣ về công nghiệp, dịch vụ, giao thông và phát triển nông nghiệp, nông thôn đang thực hiện đầu tƣ, là tiền đề rất quan trọng để phát triển KT-XH của huyện. Điều đó đòi hỏi huyện phải có những giải pháp mạnh mẽ, tích cực hơn nhằm tăng cƣờng công tác quản lý ngân sách nhà nƣớc huyện theo hƣớng đổi mới, tiết kiệm và hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu, tôi nhận thấy công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa vẫn còn nhiều tồn tại bất cập, gây thất thoát và lãng phí. Công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện còn nhiều yếu kém, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu quản lý theo dự toán đƣợc duyệt, trong năm còn bổ sung, điều chỉnh dự toán nhiều lần, gây khó khăn cho công tác quản lý dự toán đƣợc duyệt từ đầu năm. Mặt khác, trƣớc yêu cầu và xu thế về đổi mới phƣơng thức quản lý, trong đó lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc phải sát với thực tế, mang tính khả thi cao và phát huy hiệu quả. Vì vậy, tăng cƣờng chất lƣợng của công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc là một nhiệm vụ bức thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiền, tài sản của Nhà nƣớc và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phƣơng. Xuất phát từ ý nghĩa, vai trò và thực tế nêu trên, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác lập dự toán chi Ngân sách huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi” để làm Luận văn tốt nghiệp.
4. 2 2. Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện; - Phân tích thực trạng công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa để đánh giá kết quả đạt đƣợc và tìm ra nguyên nhân của những hạn chế; - Qua nghiên cứu thực tiễn, đề xuất một số giải pháp khoa học, hợp lý nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện Tƣ Nghĩa trong thời gian đến. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu công tác lập dự toán chi NSNN huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa. + Về thời gian: Luận văn sử dụng số liệu dự toán chi ngân sách nhà nƣớc tại Phòng Tài chính - Kế hoạch từ năm 2017 đến năm 2019. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu 4.1. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu Luận văn sử dụng phƣơng pháp thu thập số liệu thứ cấp từ: + Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa + Niên giám thống kê huyện Tƣ Nghĩa + Báo cáo tình hình kinh tế xã hội huyện Tƣ Nghĩa qua các năm. + Các số liệu khác đƣợc thu thập từ các văn bản quy phạm pháp
5. 3 luật, các báo cáo có liên quan. 4.2. Phương pháp phân tích + Phƣơng pháp thống kê mô tả: Thu thập tài liệu, tổng hợp các chỉ tiêu, dữ liệu ở các thời điểm khác nhau. Từ đó thấy đƣợc sự thay đổi và mức độ đạt đƣợc của các hiện tƣợng, chỉ tiêu cần phân tích trong công tác lập dự toán chi NSNN huyện Tƣ Nghĩa. + Phƣơng pháp nghiên cứu tình huống: Kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu của một số tác giả có công trình nghiên cứu liên quan để ứng dụng trong công tác lập dự toán chi NSNN huyện Tƣ Nghĩa. + Phƣơng pháp phân tích tổng hợp: Để cho ra những đánh giá và kết luận chính xác làm cơ sở đề ra giải pháp hoàn thiện công tác công tác lập dự toán chi NSNN huyện Tƣ Nghĩa trong thời gian tới. 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn - Ý nghĩa khoa học: Tài liệu dùng tham khảo cho công việc nghiên cứu, hoạch định các chính sách quản lý ngân sách nhà nƣớc. - Ý nghĩa thực tiễn: Tài liệu giúp cho các nhà quản lý ở địa phƣơng tham khảo để vận dụng vào công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc. 6. Kết cấu của đề tài Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng với các nội dung cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Lý luận cơ bản về công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thực trạng công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện Tƣ Nghĩa.
6. 4 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu của Huỳnh Thị Cẩm Liên (năm 2011) với đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nƣớc huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi”. Từ thực trạng quản lý thu, chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại huyện Đức Phổ, tác giả đã đƣa ra giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc về thu, chi ngân sách nhà nƣớc tại huyện Đức Phổ. Tuy nhiên, trong đề tài này tác giả chủ yếu đi sâu vào đánh giá thực trạng thu, chi ngân sách cấp huyện tại huyện Đức Phổ mà chƣa đƣa ra đƣợc giải pháp tối ƣu về hoàn thiện công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại huyện Đức Phổ, giải pháp hoàn thiện quản lý thu, chi ngân sách còn mang tính chất chung chung. Nghiên cứu của Lê Thị Hồng Bốn (2010) với đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách ở Triệu Phong, Quảng Trị”. Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quản lý ngân sách nhà nƣớc ở huyện Triệu Phong, tác giả đã đề xuất hai nhóm giải pháp cụ thể gồm quản lý thu ngân sách và quản lý chi ngân sách. Bên cạnh đó, tác giả còn đƣa ra một số giải pháp bổ sung để công tác quản lý ngân sách ở huyện Triệu Phong có hiệu quả hơn. Nghiên cứu của Nguyễn Đức Thanh (2014) với đề tài “Nghiên cứu hoàn thiện phƣơng thức lập dự toán ngân sách nhà nƣớc Việt Nam” đã phân tích, đánh giá những phƣơng thức lập dự toán ngân sách nhà nƣớc và đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách nhà nƣớc. Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của luận văn là từ năm 1990 đến năm 2004 nên những phân tích, đánh giá phƣơng thức lập dự toán ngân sách nhà nƣớc từ khi đất nƣớc chuyển từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc, hệ thống pháp luật về ngân sách nhà nƣớc chƣa hoàn thiện và đến nay không còn phù hợp với điều kiện hiện tại khi
7. 5 Luật ngân sách nhà nƣớc năm 2015 đƣợc ban hành. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Hồng Phúc (2013) với đề tài “Hoàn thiện công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách địa phƣơng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi” đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về ngân sách nhà nƣớc; về công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách để làm cơ sở nghiên cứu đề tài. Tác giả đã đề xuất các giải pháp cụ thể, giải pháp có tính định hƣớng nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác lập, phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nƣớc nói chung, đối với tỉnh Quảng Ngãi nói riêng trong thời gian đến Nghiên cứu của Lê Toàn Thắng (2013) với đề tài “Phân cấp quản lý ngân sách nhà nƣớc ở Việt Nam hiện nay”, nghiên cứu cũng đã hệ thống hóa lý luận về phân cấp quản lý ngân sách nhà nƣớc thông qua nghiên cứu thực trạng về quản lý ngân sách nhà nƣớc trƣớc và sau khi ban hành Luật ngân sách nhà nƣớc năm 2002, tác giả đã đánh giá những ƣu điểm và chỉ ra những tồn tại. Một trong những tồn tại đƣợc tác giả rất chú trọng là công tác phân cấp quản lý ngân sách nhà nƣớc ở Việt Nam vẫn thực hiện quản lý theo yếu tố đầu vào, tồn tị này làm cho hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nƣớc chƣa cao. Nghiên cứu của Bùi Thị Quỳnh Thơ (2013) với đề tài “ Hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nƣớc tỉnh Hà Tĩnh”. Trên cơ sở các nghiên cứu lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nƣớc, kinh nghiệm của một số địa phƣơng của Việt Nam về quản lý chi ngân sách nhà nƣớc, tác giả đã rút ra một số kinh nghiệm có giá trị nhƣ: Công tác quy hoạch và quản lý theo quy hoạch, chú trọng về hạ tầng cơ sở, đổi hạ tầng cơ sở bằng quỹ đất, quy định ngƣời có đất ra mặt đƣờng phải đóng tiền, Tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới quản
8. 6 lý chi ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, trong đó bao gồm một số giải pháp có ý nghĩa tham khảo cho các huyện khác nhƣ: lựa chọn, quyết định danh mục và thứ tự ƣu tiên các công trình, dự án; các giải pháp nâng cao hiệu quả chi thƣờng xuyên, chi đầu tƣ phát triển; hoàn thiện danh mục các định mức chi ngân sách nhà nƣớc Nghiên cứu của Phan Văn Côi (2018) với đề tài “Pháp luật về chi ngân sách Nhà nƣớc, qua thực tiễn áp dụng tại huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng” đã thể hiện các nội dung về ngân sách nhà nƣớc, nêu ra đƣợc những mặt còn hạn chế trong công tác lập, giao dự toán chi ngân sách nhà nƣớc. Tuy nhiên, nghiên cứu trên cũng chỉ đƣa ra những giải pháp mang tính lý luận, định hƣớng; chƣa đề xuất đƣợc những giải pháp cụ thể để hoàn thiện vấn đề lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc cũng nhƣ chi ngân sách nhà nƣớc theo Luật ngân sách nhà nƣớc 2015. Nhƣ vậy, có thể thấy việc lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc có đặc điểm khác nhau. Đối với công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện tại Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tƣ Nghĩa cho đến nay chƣa có nghiên cứu nào về vấn đề này nên trong thực tế còn nhiều bất cập. Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả muốn nêu lên một số vấn đề đã có, những thành quả, kế thừa có chọn lọc các công trình nghiên cứu khoa học có nội dung gần với đề tài; đồng thời, sử dụng các công cụ để phân tích và đề xuất các giải pháp để công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nƣớc huyện có hiệu quả hơn trong thời gian đến.
9. 7 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.1.1. Khái niệm, bản chất của ngân sách nhà nƣớc a. Khái niệm ngân sách nhà nước b. Bản chất của ngân sách nhà nước 1.1.2. Đặc điểm của Ngân sách nhà nƣớc 1.1.3. Chức năng của ngân sách nhà nƣớc Ngân sách nhà nƣớc là một bộ phận rất quan trọng đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia. Vì vậy, ngân sách nhà nƣớc cũng có hai chức năng là chức năng phân phối, chức năng giám đốc. - Chức năng phân phối - Chức năng giám đốc: 1.1.4. Cơ cấu của ngân sách nhà nƣớc a. Thu ngân sách nhà nước Thu ngân sách nhà nƣớc bao gồm có nhiều khoản thu; các khoản thu quan trọng là từ thuế, phí, lệ phí còn có các khoản đóng góp của các tổ chức và các cá nhân, các khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nƣớc; các khoản viện trợ; các khoản thu khác theo quy định của pháp luật (Lê Văn Nghĩa, 2018). b. Chi ngân sách nhà nước - Chi ngân sách nhà nƣớc luôn phải đi đôi với nhiệm vụ phát triển KT-XH, đảm bảo chính trị mà Nhà nƣớc đảm nhận. Phạm vi và mức độ tiêu dùng ngân sách nhà nƣớc phụ thuộc vào nhiệm vụ của Nhà nƣớc trong từng thời kỳ nhất định.
10. 8 - Trên phƣơng diện ở tầm vĩ mô thì tính hiệu quả của các khoản chi ngân sách nhà nƣớc phải mang tính toàn diện cả về kinh tế, xã hội, chính trị và ngoại giao. - Các khoản chi ngân sách nhà nƣớc đều là các khoản cấp phát mang tính không hoàn trả tực tiếp. - Chi ngân sách nhà nƣớc thƣờng liên quan đến việc phát triển kinh tế, xã hội, tạo việc làm mới, thu nhập, giá cả và lạm phát (Lê Văn Nghĩa, 2018). 1.1.5. Hệ thống ngân sách nhà nƣớc ở Việt Nam NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC NGÂN SÁCH TW NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG Ngân sách Ngân sách Ngân sách tỉnh/thành phố Quận/huyện xã/phƣơng/ trực thuộc TW thị trấn Sơ đồ 1.1. Hệ thống NSNN Việt Nam (Nguồn: Luật NSNN số 83/2015/QH13 ngày 25/6/2015) 1.1.6. Ngân sách nhà nƣớc huyện trong hệ thống ngân sách nhà nƣớc a. Khái niệm ngân sách nhà nước huyện b. Đặc điểm của ngân sách nhà nước huyện c. Vai trò của ngân sách nhà nước huyện d. Nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách huyện