Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện công tác kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Luận văn Hoàn thiện công tác kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi

1. ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LÊ THANH HOÀNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH QUẢNG NGÃI TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN Mã số: 8.34.03.01 Đà Nẵng - 2019
2. Công trình được hoàn thành tại TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN Ngƣời hƣớng dẫn KH: PGS.TS. Trần Đình Khôi Nguyên Phản biện 1: TS. NGUYỄN HỮU CƯỜNG Phản biện 2: PGS.TS. NGUYỄN PHÚ GIANG Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 24 tháng 8 năm 2019 Có thể tìm hiểu luận văn tại: - Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng - Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
3. 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội được mở rộng đến mọi thành phần, ai cũng được tham gia trên tinh thần tự nguyện, từ người nông dân đến hộ kinh doanh cá thể và cao hơn là công chức, viên chức và người lao động và việc chi trả các chế độ hưởng từ Quỹ BHXH do cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh thanh toán cho người lao động diễn ra thường xuyên hơn và mức độ chi trả cũng lớn dần qua các năm, chính vì điều này các đơn vị sử dụng lao động hay các đối tượng bắt đầu “dòm ngó“ vào Quỹ này, trong khi quy trình chi Bảo hiểm xã hội tại các địa phương trong cả nước nói chung và tại BHXH Quảng Ngãi nói riêng vẫn còn mang tính chất chung chung, chưa rõ ràng, cụ thể đến từng đối tượng chi, việc phân công nhiệm vụ chi chế độ BHXH tập trung ở 1 phòng nhất định hay việc phân cấp từng đơn vị sử dụng lao động cho một chuyên viên chuyên quản kiểm tra mà không có hành lang kiểm soát chi hay kiểm soát lẫn nhau giữa các bộ phận có liên quan làm cho việc chi trả chế độ BHXH. Chính vì những nguyên nhân trên, tác giả chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi” làm đề tài nghiên cứu cho mình. 2.Mục tiêu nghiên cứu Đề tài này nghiên cứu một số mục tiêu chính như sau: - Phân tích - đánh giá thực trạng công tác công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi. - Phương hướng hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi.
4. 2 3.Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu về quy trình kiểm soát trong việc thanh toán các chế độ bảo hiểm xã hội. Phạm vi nghiên cứu: quy trình thực hiện chi trả chế độ BHXH và công tác kiểm soát tại đơn vị. 4.Phƣơng pháp nghiên cứu Đề tài này được thực hiện trên cơ sở đối chiếu giữa cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ với thực trạng công tác kiểm soát chi đơn vị. 5.Đóng góp của đề tài Mục đích chính của đề tài này góp phần chỉ ra được những mặt còn hạn chế trong công tác kiểm soát chi, đưa ra được những lỗ hổng có thể bị lợi dụng trong quá trình quản lý và kiểm soát, làm gia tăng mức độ rủi ro khi thanh toán chi quỹ bảo hiểm xã hội 6.Kết cấu của luận văn Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội Chương 2: Thực trạng công tác công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi Chương 3: Phương hướng hoàn thiện công tác công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh Quảng Ngãi. 7.Tổng quan tài liệu nghiên cứu
5. 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI CÁC CƠ QUAN BẢO HIỂM 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ 1.1.1. Khái niệm về kiểm soát nội bộ 1.1.2.Mục tiêu và vai trò của kiểm soát : a. Mục tiêu - Nhóm mục tiêu về sự tuân thủ quy phạm, quy định, - Nhóm mục tiêu về báo cáo - Nhóm mục tiêu nghiêng về sự hữu hiệu và hiệu quả của hoạt động b. Vai trò * Giảm bớt tâm lý bất an cho nhà quản lý doanh nghiệp * Ngăn ngừa và phát hiện sai sót, gian lận có thể xảy ra * Giúp doanh nghiệp hoạt động tốt thông qua việc ban hành các chính sách * Đảm bảo các chế độ, nghiệp vụ kế toán được ghi chép đầy đủ và chính xác * Các báo cáo tài chính được lập ra kịp thời và hợp lý, đảm bảo sự tin cậy theo đúng quy định 1.1.3. Các nhân tố cấu thành nên hệ thống kiểm soát trong công tác quản lý Theo báo cáo của INTOSAI Gov 9100, hệ thống kiểm soát gồm 05 yếu tố chính sau đây và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau : a. Môi trường kiểm soát Đó chính là không gian và thời gian, mang tính chất chung nhất tác động đến ý thức của con người trong một tổ chức, là nền tảng cơ sở cho các bộ phận khác trong đơn vị. Môi trường kiểm soát
6. 4 bao gồm môi trường bên trong và môi trường bên ngoài. Các nhân tố nội tại của môi trường kiểm soát có thể khái quát như sau : + Sự trung thực, giá trị đạo đức và trình độ làm việc của nhân viên trong đơn vị + Phong cách quản lý và điều hành của người đứng đầu tổ chức, hành vi ứng xử của nhà quản lý + Phân chia trách nhiệm và quyền hạn ở mỗi bộ phận, mỗi con người + Động thái quan tâm và ý thức chỉ đạo của nhà quản lý b.Đánh giá việc phát sinh rủi ro Bất cứ một tổ chức nào từ khi hình thành và phát triển cũng phải đối phó với rủi ro phát sinh từ bên ngoài và nội bộ bên trong, để đánh giá rủi ro cần phải thiết lập các mục tiêu. Các mục tiêu được thiết lập phải đặt ở các mức độ khác nhau và nhất quán với nhau. Quy trình đánh giá rủi ro bao gồm các bước sau : + Xây dựng mục tiêu rõ ràng + Nhận diện rủi ro + Phân tích, đánh giá rủi ro + Biện pháp quản trị rủi ro c. Hoạt động kiểm soát Hoạt động kiểm soát có thể hiểu là các hành động cụ thể để ngăn ngừa và đối phó với các mối đe dọa và rủi ro phát sinh có thể ngăn cản tổ chức đạt được các mục tiêu theo kế hoạch đề ra. d. Cung cấp thông tin Thông tin không chỉ cung cấp cho các nhà quản lý trong tổ chức mà nó còn được cung cấp cho nhân viên trong tổ chức đó, tùy thuộc vào nội dung thông tin cung cấp cho đối tượng nào. e. Hoạt động giám sát
7. 5 Hoạt động giám sát được hiểu một cách đơn giản nhất đó chính là một quá trình giám sát hệ thống kiểm soát đang tồn tại và thực thi tại tổ chức có đạt chất lượng theo mục tiêu đề ra khi thiết lập hệ thống kiểm soát hay không. 1.2. ĐẶC ĐIỂM VỀ CÔNG TÁC CHI BHXH 1.2.1. Khái niệm về BHXH và vai trò của công tác chi BHXH Bảo hiểm xã hội là sự bù đắp một phần hay thay thế thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất đi thu nhập do ốm đau,thai sản, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nghỉ hưu hoặc chết đi - Mục đích chính của Bảo hiểm xã hội đó chính là an sinh xã hội, giữ vai trò trụ cột và bền vững trong hệ thống an sinh của bất cứ nhà nước nào. b. Vai trò của công tác chi bảo hiểm xã hội Nhà nước lấy kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước và sử dụng quỹ bảo hiểm xã hội được tổ chức, cá nhân đóng góp để chi trả chế độ hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản cho người được hưởng 1.2.2. Đặc điểm chi bảo hiểm xã hội Mục đích cơ bản nhất của công tác chi bảo hiểm xã hội là đảm bảo đời sống kinh tế cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội khi bản thân họ hay gia đình họ bị mất đi nguồn thu nhập vì nghỉ làm việc cho những lý do hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, nghỉ dưỡng sức sau khi sinh 1.2.3. Nội dung chi bảo hiểm xã hội Luật bảo hiểm hiện nay quy định, việc chi trả bảo hiểm xã hội có 02 phương thức :
8. 6 - Theo phương thức chi trả trực tiếp : là cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương sử dụng nhân viên cơ quan bảo hiểm chi trả trực tiếp cho đối tượng hưởng tại cơ quan bảo hiểm xã hội, - Theo phương thức gián tiếp : là việc cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền cho các đại lý đại diện cho cơ quan BHXH chi trả cho các đối tượng tại bưu điện cơ sở. 1.3. CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BHXH 1.3.1. Yêu cầu kiểm soát chi BHXH - Kiểm soát chi đúng đối tượng được hưởng - Đảm bảo chi đúng chế độ, chính sách hiện hành và thực hiện đúng quy trình chi trả bảo hiểm xã hội theo quyết định 636 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam - Thực hiện chi trả bảo hiểm xã hội công bằng, công khai, dân chủ, thủ tục đơn giản, thuận tiện. - Đảm bảo an toàn về tiền mặt khi thực hiện chi trả cho đối tượng hưởng, đảm bảo an ninh cho tiền mặt đưa về các đại lý bưu điện, có các phương án bù đắp thì thiếu hụt tiền mặt, không để người hưởng phải chờ đợi, khiếu kiện. 1.3.2. Mục tiêu của kiểm soát chi bảo hiểm xã hội Mục tiêu của kiểm soát chi bảo hiểm xã hội thể hiện ở các vấn đề sau : + Kiểm soát chi bảo hiểm xã hội phải tuân thủ theo các quy định của pháp luật và các quy định trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành + Kiểm soát chi bảo hiểm xã hội phải mang lại sự hữu hiệu và tính hiệu quả + Kiểm soát chi bảo hiểm xã hội nhằm đánh giá mức độ tin cậy của các báo cáo tài
9. 7 1.3.3. Các rủi ro trong kiểm soát chi BHXH Các rủi ro trong kiểm soát chi bảo hiểm xã hội có thể xảy ra trong các giai đoạn sau đây : + Giai đoạn nộp hồ sơ, chứng từ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội + Giai đoạn giải quyết hồ sơ chế độ bảo hiểm xã hội + Giai đoạn chi trả chế độ bảo hiểm xã hội : 1.3.4. Các hoạt động kiểm soát chi BHXH Cơ bản nhất của hoạt động kiểm soát chi đó chính là các chính sách, thủ tục và cơ chế nhằm thực hiện việc kiểm soát của nhà quản lý, hoạt động kiểm soát thực chất nhằm ngăn ngừa và đối phó với các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện chi bảo hiểm xã hội. Đơn vị làm công tác chi bảo hiễm xã hội là đơn vị nhà nước nên chịu sự quy định của các văn bản, thông tư của Bộ tài chính và các văn bản quy định của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Các hoạt động kiểm soát chi bảo hiểm xã hội đƣợc thể hiện nhƣ sau: + Thanh toán trợ cấp BHXH hàng tháng - Mục tiêu kiểm soát: -Trình tự và thủ tục kiểm soát: +Chi trả chế độ trợ cấp một lần: - Mục tiêu kiểm soát: -Trình tự và thủ tục kiểm soát: + Chi trả chế độ ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức - Mục tiêu kiểm soát -Trình tự và thủ tục kiểm soát
10. 8 1.3.5. Thông tin và truyền thông trong công tác kiểm soát chi BHXH Hệ thống thông tin và truyền thông phải đảm bảo cung cấp thông tin có chất lượng đến đối tượng phù hợp, kịp thời và với các biểu mẫu báo cáo thích hợp để phục vụ cho công tác quản lý, kiểm soát của ngành. 1.3.6. Công tác giám sát chi BHXH Công tác giám sát chi gồm 2 hình thức khác nhau :giám sát mang tính chất thường xuyên và giám sát theo định kỳ. - Giám sát mang tính chất thường xuyên được thực hiện thông qua việc thu thập thông tin, kiểm tra, xử lý và điều chỉnh kịp thời trong các hoạt động.Chế độ BHXH tác động đến mọi người trong xã hội, vì vậy Nhà nước luôn quan tâm đến việc giám sát các hoạt động BHXH để đi đúng mục tiêu mà Bảo hiểm xã hội đã đặt ra. Ngoài ra, việc giám sát chi bảo hiểm xã hội được thực hiện bởi đơn vị sử dụng lao động và ngƣời lao động có thể thực hiện thông qua các thắc mắc, khiếu nại về mọi vấn đề liên quan đến BHXH bằng cách trực tiếp đến phòng Tiếp dân tại mỗi đơn vị BHXH . - Giám sát định kỳ công tác chi trả các chế độ BHXH, công tác phối hợp với các bên liên quan thông qua kế hoạch thanh tra, kiểm toán của các ngành chức năng hay kế hoạch kiểm tra của Bảo hiểm xã hội Việt nam đối với bảo hiểm xã hội tỉnh, Bảo hiểm xã hội tỉnh kiểm tra bảo hiểm xã hội huyện, thành phố để kịp thời phát hiện ra các sai sót, từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1